کنفدراسیون فوتبال آسیا در حال بررسی طرحی با عنوان «لیگ ملت‌های آسیا» است که ساختار برگزاری مسابقات ملی فوتبال در قاره را به شکل چندسطحی و منظم تغییر می‌دهد. این طرح جایگزین بخشی از بازی‌های دوستانه با مسابقات رسمی و رقابتی می‌شود تا تیم‌ها مقابل حریفانی با سطح فنی مشابه قرار گیرند و نتایج این بازی‌ها در مسیر رسیدن به جام جهانی و جام ملت‌های آسیا تأثیرگذار باشد.
ساختار پیشنهادی لیگ ملت‌های آسیا
در طرح پیشنهادی، ۴۷ عضو کنفدراسیون فوتبال آسیا در سه سطح دسته‌بندی می‌شوند؛ ۱۸ تیم در سطح اول، ۱۸ تیم در سطح دوم و ۱۱ تیم در سطح سوم. تقسیم‌بندی تیم‌ها بر اساس سطح فنی و نه صرفاً جغرافیا انجام می‌شود. ایران با توجه به جایگاه خود، احتمالاً در سطح اول قرار خواهد گرفت. تیم‌ها می‌توانند با توجه به نتایج خود میان سطوح جابه‌جا شوند؛ تیم‌های برتر صعود و تیم‌های پایین‌تر سقوط می‌کنند. این ساختار انگیزه رقابتی را برای همه تیم‌ها حفظ می‌کند.
بیشتر بخوانید: رسول کربکندی انتقاد شدید از عملکرد تیم ملی فوتبال ایران در دیدارهای تدارکاتی مهرماه
بخش مهم این طرح به انتخابی جام جهانی مربوط است که احتمالاً از چرخه مقدماتی جام جهانی ۲۰۳۴ اجرا خواهد شد. تیم‌های سطح اول در رقابتی لیگ‌مانند، ۱۲ بازی (۶ خانگی و ۶ خارج از خانه) انجام می‌دهند. تیم‌های بالای جدول سهمیه مستقیم جام جهانی را کسب می‌کنند و تیم‌های بعدی به پلی‌آف می‌روند. این مدل به جای محدود شدن به چند مسابقه، ثبات عملکرد تیم‌ها را در طول فصل ملاک قرار می‌دهد. البته جزئیات نهایی به سهمیه‌های آسیا و مقررات فیفا وابسته است.
تأثیرات بر تیم ملی ایران و تقویم مسابقات
لیگ ملت‌ها همچنین در انتخابی جام ملت‌های آسیا نقش خواهد داشت و تیم‌های سطح اول در مسابقات رفت‌وبرگشت برای کسب سهمیه رقابت می‌کنند. این مدل باعث کاهش بازی‌های دوستانه کم‌اهمیت و افزایش مسابقات رسمی برای تیم‌های سطوح پایین‌تر می‌شود. برای تیم ملی ایران، قرار گرفتن در سطح اول به معنای مواجهه مداوم با قدرت‌های اصلی آسیا و فرصت بیشتر برای ارزیابی بازیکنان است. این ساختار نیازمند تیمی با عمق بیشتر و برنامه‌ریزی طولانی‌مدت کادر فنی خواهد بود.
افزایش تعداد مسابقات ملی فشار بیشتری بر بازیکنان، به‌ویژه لژیونرها و بازیکنان لیگ داخلی وارد می‌کند و هماهنگی میان کنفدراسیون، فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها برای مدیریت تقویم ضروری است. دوره انتقالی این ساختار از سال‌های ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ آغاز شده و نسخه جام ملت‌ها از حدود سال ۲۰۳۰ و انتخابی جام جهانی از چرخه ۲۰۳۴ اجرا خواهد شد. هنوز تصویب نهایی و جزئیات طرح در حال بررسی است، اما هدف اصلی ایجاد ساختاری منظم، چندسطحی و رقابتی برای مسابقات ملی فوتبال آسیا است.
در صورت اجرای این طرح، تیم ملی ایران وارد دوره‌ای جدید خواهد شد که موفقیت در جام جهانی و جام ملت‌ها به نتایج مستمر و جایگاه در ساختار لیگ ملت‌ها وابسته است.
بیشتر بخوانید: تورنمنت چهارجانبه بصره؛ تیم ملی ایران مقابل فلسطین اولین گام را برمی‌دارد · طلای والیبال بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ به تیم ملی ایران رسید
