کاروان ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا با کسب ۱۹ مدال طلا، ۱۸ نقره و ۱۵ برنز و صعود یک پله‌ای نسبت به بازی‌های هانگژو، موفقیتی چشمگیر به دست آورد که پرسش‌هایی درباره ایجاد سرمایه اجتماعی برای دولت مطرح کرده است.
سرمایه اجتماعی و نقش موفقیت‌های ورزشی
موفقیت ورزشکاران ایرانی در برابر رقبای آسیایی، اغلب به‌عنوان موفقیت ملی تجربه می‌شود و می‌تواند همبستگی اجتماعی کوتاه‌مدت ایجاد کند. این سرمایه اجتماعی تنها به اعتماد به دولت محدود نمی‌شود، بلکه شامل اعتماد جامعه به توانایی‌های خود نیز هست. به‌عنوان نمونه، طلای آرین سلیمی، موفقیت کشتی‌گیران و قهرمانی تیم والیبال مردان پیام روشنی دارند: «ایرانی‌ها با وجود مشکلات، هنوز می‌توانند در سطح آسیا رقابت کنند و برنده شوند.»
بیشتر بخوانید: ملیحه شاه‌وردی داور ۳ فینال سپک تاکرا در بازی‌های آسیایی
با این حال، مدال‌ها به‌تنهایی سرمایه اجتماعی برای دولت ایجاد نمی‌کنند. دولت زمانی می‌تواند بخشی از این موفقیت را به سرمایه اجتماعی تبدیل کند که جامعه احساس کند نهادهای عمومی از ورزشکاران حمایت کرده‌اند، امکانات و زیرساخت فراهم کرده‌اند، توزیع منابع عادلانه بوده و موفقیت ورزشکاران زن و مرد به رسمیت شناخته شده است.
ظرفیت زنان ورزشکار در ایجاد سرمایه اجتماعی
یکی از نکات برجسته ناگویا، موفقیت زنان ایرانی است؛ مهسا بهشتی در وزنه‌برداری زنان مدال برنز گرفت و ساغر مرادی در تکواندو به طلای تاریخی رسید. این موفقیت‌ها ظرفیت مهمی برای کاهش شکاف میان بخش‌هایی از جامعه و نهادهای رسمی به شمار می‌روند. اما نحوه برخورد دولت با این موفقیت‌ها اهمیت دارد؛ اگر صرفاً برای تبلیغات استفاده شود و مطالبات ورزشکاران زن نادیده گرفته شود، اثر سرمایه اجتماعی معکوس خواهد بود.
دولت باید این فرصت را به‌گونه‌ای مدیریت کند که «سرمایه نمادین» به «اعتماد نهادی» تبدیل شود. چهار اقدام کلیدی شامل مالکیت موفقیت توسط ورزشکاران و مردم، حمایت برابر از همه ورزشکاران، شفافیت در پاداش و حمایت و پیوند موفقیت‌های ناگویا با سیاست‌های بلندمدت توسعه ورزش است. در این صورت، موفقیت‌های ورزشی می‌توانند به اعتماد نهادی و سرمایه اجتماعی پایدار تبدیل شوند.
نتایج ناگویا سه نوع سرمایه برای دولت ایجاد می‌کند: سرمایه عاطفی شامل شادی و غرور مشترک، سرمایه نمادین تقویت تصویر ایران قوی و سرمایه اجتماعی در صورت تبدیل موفقیت ورزشی به اعتماد، مشارکت و رابطه بهتر دولت و جامعه. میزان تبدیل این ذخیره بالقوه به سرمایه اجتماعی به نحوه رفتار دولت با ورزشکاران و صداقت در روایت موفقیت بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: درخواست ورزشکاران تیمی پاراآسیایی برای بازنگری در پاداش مدال‌آوری · پیام رئیس‌جمهور پزشکیان درباره درخشش کاروان ایران در بازی‌های آسیایی ناگوی
